DẪN LIỆU VỀ PHÙ DU (BỘ PHÙ DU: LỚP CÔN TRÙNG) Ở TRẠM ĐA DẠNG SINH HỌC MÊ LINH, TỈNH VĨNH PHÚC

Nguyễn Văn Hiếu, Nguyễn Phương Thảo, Ngô Xuân Mạnh

DOI: http://dx.doi.org/10.26459/hueuni-jns.v127i1B.4633

Abstract


Trạm Đa dạng sinh học (ĐDSH) Mê Linh có diện tích khoảng 170,3 ha; là phần kéo dài về phía Đông Nam của dãy Tam Đảo. Thủy vực dạng suối trong Trạm khá phong phú và có nước quanh năm, độ che phủ của suối khá lớn, nền đáy của suối tương đối đa dạng…điều này đã tạo điều kiện thuận lợi cho sự tồn tại và phát triển các loài côn trùng thủy sinh trong đó có các loài Phù du. Tuy nhiên, các nghiên cứu về Phù du ở khu vực này còn ít và tản mạn. Nghiên cứu này nhằm cung cấp những dẫn liệu đầy đủ hơn về Phù du ở khu vực nói trên. Kết quả phân tích và định loại mẫu vật đã xác định được 28 loài thuộc 19 giống của 9 họ thuộc bộ Phù du. Trong đó họ Baetidae có số lượng loài nhiều nhất với 10 loài. Tiếp đến là họ Heptageniidae với 5 loài; các họ Leptophlebiidae, Ephemerellidae, Caenidae, Ephemeridae, Polymitacryidae, Teloganellidae và Teloganodidae có số lượng loài ít, dao động từ 1 đến 3 loài. Nghiên cứu đã xác định được 28 loài Phù du thuộc 4 nhóm dinh dưỡng chức năng: nhóm thu gom, nhóm cào nạo, nhóm ăn thịt và nhóm cắt xé, trong đó 2 nhóm: nhóm thu gom và nhóm cào nạo chiếm ưu thế. Ngoài ra bài báo còn cung cấp các dẫn liệu về phân bố của Phù du theo mùa và một số đặc điểm quần xã Phù du là cơ sở cho công tác bảo tồn các loài Phù du ở khu vực nghiên cứu.

Keywords


thành phần loài; phân bố; Phù du; Trạm ĐDSH Mê Linh; tỉnh Vĩnh Phúc

References


Bray J. R., Curtis J. T. (1957), “An ordination of the upland forest communities of Southern Wisconsin”, Ecol Monogr 27, pp: 325-349

Dudgeon D. (1999), Tropical Asian Streams- Zoobenthos, Ecology and Coservation, Hong Kong University Press, Hong Kong.

Edmunds G. F (1982), Ephemeroptera, Synopsis and Classification of Living Organisms, McGraw- Hill, New York.

Nguyễn Văn Hiếu (2017), “ Dẫn liệu bước đầu về thành phần loài và phân bố của Phù du (Ephemeroptera: Insecta) ở nước tại suối Tây Thiên, huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc” , Hội nghị Khoa học toàn quốc về Sinh thái và Tài nguyên sinh vật lần thứ VII, Nhà xuất bản Khoa học tự nhiên và Công nghệ, tr. 710-716.

Hubbard M. D., Barder-James H. M., Gattolliat J. L., Sartori M. (2008), “Global diversity of mayflies (Ephemeroptera, Insecta) in freshwater”, Hydrobiologia 595, pp. 339-350

Jacobus L. M., McCafferty W. P. (2008), “Revision of Ephemerellidae genera (Ephemeroptera)”, Transactions of a American Entomological Society 134(1,2), pp. 185-274.

Vũ Tự Lập (2012), Địa lý tự nhiên Việt Nam, Nhà xuất bản Đại học Sư phạm.

McCafferty W. P. (1983), Aquatic Entomology, Jones and Bartteth publishers Boston- London.

Merritt R.W., Cummins K.W. (1996), An introduction to the aquatic insects of North America (3rd ed), Kendall/Hunt Publishing Company, Dubuque, Iowa.

Nisarat T. (2007), Systematic of the tropical Southeast Asian Baetidae(Insecta: Ephemeroptera), Thesis for degree of Doctor of Philosophy, Department of Biology, The Graduate School of Seoul Women’s University.

Smith R. L., Smith T. M. (2001), Ecology and field biology, 6th Edition, Benjamin Cummings, San Francisco.

Hoàng Đình Trung, Mai Phú Quý (2014), “Đa dạng loài Phù du (Ephemeroptera: insecta) ở vùng Bạch Mã - Hải Vân, tỉnh Thừa Thiên - Huế”, Báo cáo khoa học Hội nghị côn trùng học Quốc gia lần thứ 8, Nhà xuất bản nông nghiệp, tr. 299 - 306.

Nguyễn Văn Vịnh (2004), “Dẫn liệu về Phù du (Ephemeroptera: Insecta) ở suối Thác Bạc, VQG Tam Đảo, Vĩnh Phúc”, Tạp chí khoa học Khoa học tự nhiên và Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội, tr. 71 - 75.

Nguyen Van Vinh (2003), Systematics of the Ephemeroptera (Insecta) of Vietnam, Thesis for the degree of Doctor of science, Department of Biology, The Graduate School of Seoul Women’s University.

Nguyễn Văn Vịnh (2005), “Dẫn liệu bước đầu về Phù du (Ephemeroptera: Insecta) ở VQG Ba Vì, Hà Tây”, Báo cáo khoa học về Sinh thái và tài nguyên sinh vật, Hội thảo Quốc gia lần thứ nhất, Nhà xuất bản Nông nghiệp, tr. 266-268.

Nguyễn Văn Vịnh, Bùi Thanh Vân, Phạm Đức Thắng (2007), “ Kết quả điều tra thành phần loài Phù du (Insecta: Ephemeroptera) tại VQG Bi Doup-Núi Bà, Lâm Đồng”, Báo cáo Khoa học Hội nghị toàn quốc Nghiên cứu cơ bản trong Khoa học sự sống, Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật, tr. 210-212.

Nguyễn Văn Vịnh, Nguyễn Thị Minh Huệ (2008), “Thành phần loài và phân bố theo độ cao của bộ Phù du (Insecta: Ephemeroptera) tại VQG Bạch Mã, Thừa Thiên-Huế”, Báo cáo khoa học Hội nghị Côn trùng học toàn quốc lần thứ 6, Nhà xuất bản Nông nghiệp, tr. 399-406.

Nguyễn Văn Vịnh, Ngô Xuân Nam, Nguyễn Quang Huy, Nguyễn Thị Ánh Nguyệt, Lê Quỳnh Trang, Nguyễn Hữu Tiền, Nguyễn Văn Cường (2012), “Dẫn liệu về phù du (Ephemeroptera: Insecta) ở khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông, tỉnh Thanh Hóa”, Báo cáo khoa học về Nghiên cứu và giảng dạy sinh học ở Việt Nam lần thứ nhất, Nhà xuất bản Nông nghiệp, tr. 392-396.