Tóm tắt
Nghiên cứu nhằm xác định tỷ lệ lưu hành và các yếu tố nguy cơ liên quan đến sự hiện diện của Salmonella spp. trong chăn nuôi gà nông hộ theo mô hình bán thương mại và truyền thống tại thành phố Huế. Tổng cộng 620 mẫu được thu thập từ 93 hộ thuộc xã Phong Điền, Quảng Điền và Phú Vang, gồm mẫu swap ổ nhớp, nước uống, chất độn chuồng, bụi, thức ăn và phủ tạng. Việc phân lập được thực hiện theo tiêu chuẩn TCVN 10780-1:2017; các chủng Salmonella spp. được định danh bằng phản ứng sinh hóa và PCR phát hiện gen invA (244 bp). Kết quả cho thấy 33,71% mẫu dương tính với Salmonella spp., trong đó tỷ lệ cao nhất ở mẫu phủ tạng (58,82%), chất độn chuồng (45,83%) và swap ổ nhớp (42,23%). Các yếu tố làm tăng nguy cơ nhiễm gồm: nuôi bằng đệm lót sinh học (OR=2,96; 95%CI=1,56–5,63; p = 0,002), không tiêu độc định kỳ (OR=1,80; 95%CI=1,09–3,21; p=0,0001), chuồng tre/gỗ (OR=3,10; 95%CI=1,55–6,36; p=0,002) và người nuôi không được tập huấn kỹ thuật (OR=2,28; 95%CI=1,27–3,88; p=0,0001). Tất cả các chủng phân lập đều dương tính với gen invA, cho thấy độc lực phổ biến của Salmonella spp. Kết quả trên cho thấy Salmonella spp. là mối nguy đáng kể trong chăn nuôi gà nông hộ nên cần tăng cường an toàn sinh học và nâng cao nhận thức người chăn nuôi để giảm lưu hành mầm bệnh.