TỶ LỆ LƯU HÀNH CỦA VI KHUẨN SALMONELLA SPP TRONG CHĂN NUÔI GÀ NÔNG HỘ TẠI THÀNH PHỐ HUẾ
Tập 135 Số 3B (2026), Nghiên Cứu
Tập 135 Số 3B (2026)

TỶ LỆ LƯU HÀNH CỦA VI KHUẨN SALMONELLA SPP TRONG CHĂN NUÔI GÀ NÔNG HỘ TẠI THÀNH PHỐ HUẾ

Nghiên Cứu
https://doi.org/10.26459/hueunijard.v135i3B.8143
Đã xuất bản 2026-05-22
Nguyễn Thị Quỳnh Anh
Trường Đại học Nông Lâm, Đại học Huế, 102 Phùng Hưng, Huế, Việt Nam
Nguyễn Xuân Hòa
Trường Đại học Nông Lâm, Đại học Huế, 102 Phùng Hưng, Huế, Việt Nam
Trần Quang Vui
Trường Đại học Nông Lâm, Đại học Huế, 102 Phùng Hưng, Huế, Việt Nam
Nguyễn Văn Chào
Trường Đại học Nông Lâm, Đại học Huế, 102 Phùng Hưng, Huế, Việt Nam
Huỳnh Văn Chương
Viện Công nghệ sinh học, Đại học Huế, Nguyễn Đình Tứ, Huế, Việt Nam

Từ khóa

Chăn nuôi gà nông hộ
môi trường
Salmonella spp.
yếu tố ảnh hưởng
thành phố Huế risk factors
smallholder chicken farming
environment
Salmonella spp.
Hue City

Tóm tắt

Nghiên cứu nhằm xác định tỷ lệ lưu hành và các yếu tố nguy cơ liên quan đến sự hiện diện của Salmonella spp. trong chăn nuôi gà nông hộ theo mô hình bán thương mại và truyền thống tại thành phố Huế. Tổng cộng 620 mẫu được thu thập từ 93 hộ thuộc xã Phong Điền, Quảng Điền và Phú Vang, gồm mẫu swap ổ nhớp, nước uống, chất độn chuồng, bụi, thức ăn và phủ tạng. Việc phân lập được thực hiện theo tiêu chuẩn TCVN 10780-1:2017; các chủng Salmonella spp. được định danh bằng phản ứng sinh hóa và PCR phát hiện gen invA (244 bp). Kết quả cho thấy 33,71% mẫu dương tính với Salmonella spp., trong đó tỷ lệ cao nhất ở mẫu phủ tạng (58,82%), chất độn chuồng (45,83%) và swap ổ nhớp (42,23%). Các yếu tố làm tăng nguy cơ nhiễm gồm: nuôi bằng đệm lót sinh học (OR=2,96; 95%CI=1,56–5,63; p = 0,002), không tiêu độc định kỳ (OR=1,80; 95%CI=1,09–3,21; p=0,0001), chuồng tre/gỗ (OR=3,10; 95%CI=1,55–6,36; p=0,002) và người nuôi không được tập huấn kỹ thuật (OR=2,28; 95%CI=1,27–3,88; p=0,0001). Tất cả các chủng phân lập đều dương tính với gen invA, cho thấy độc lực phổ biến của Salmonella spp. Kết quả trên cho thấy Salmonella spp. là mối nguy đáng kể trong chăn nuôi gà nông hộ nên cần tăng cường an toàn sinh học và nâng cao nhận thức người chăn nuôi để giảm lưu hành mầm bệnh. 

https://doi.org/10.26459/hueunijard.v135i3B.8143

Tài liệu tham khảo

  1. OECD & Nations. F.a.A.O.o.t.U. (2025). OECD-FAO Agricultural Outlook 2025-2034. https://chooser.crossref.org/?doi=10.1787%2F601276cd-en
  2. USDA U.S.D.o.A. (2022). Poultry expected to continue leading global meat imports as demand rises. https://www.ers.usda.gov/amber-waves/2022/august/poultry-expected-to-continue-leading-global-meat-imports-as-demand-rises
  3. Foley S.L., Johnson T.J., Ricke S.C., Nayak R. & Danzeisen J. (2013). Salmonella pathogenicity and host adaptation in chicken-associated serovars. Microbiology and Molecular Biology Reviews (77):582-607.
  4. Peng M., Salaheen S., Almario J.A., Tesfaye B., Buchanan R. & Biswas D. (2016). Prevalence and antibiotic resistance pattern of Salmonella serovars in integrated crop‐livestock farms and their products sold in local markets. Environmental microbiology (18):1654-1665.
  5. https://www.vet.upenn.edu/people/faculty-clinician-search/SHERRILLDAVISON. (2025). Pullorum Disease in Poultry.https://www.merckvetmanual.com/poultry/salmonelloses/pullorum-disease-in poultry?gclid=Cj0KCQiAj4ecBhD3ARIsAM4Q_jGK343rYs0z7G7nymH9XZWn46_2jWoIXR8SyOiKKFZwkxLje2GmjYAaAs-cEALw_wcB&gclsrc=aw.ds
  6. Celis-Estupiñan A., Batista D.F.A., Cardozo M.V., Secundo de Souza A.I., Rodrigues Alves L.B., Maria de Almeida A., Barrow P.A., Berchieri A., Jr. & Caetano de Freitas Neto O. (2017). Further investigations on the epidemiology of fowl typhoid in Brazil. Avian Pathol (46):416-425. 10.1080/03079457.2017.1299922
  7. Richard K.G., Rupa G., Deana R.J. & Kenneth E.A. (2014). Contamination of eggs by Salmonella Enteritidis in experimentally infected laying hens housed in conventional or enriched cages. Poultry Science (93):728-733. https://doi.org/10.3382/ps.2013-03641
  8. Frankel G., Riley L., Giron J.A., Valmassoi J., Friedmann A., Strockbine N., Falkow S. & Schoolnik G.K. (1990). Detection of Shigella in feces using DNA amplification. Journal of Infectious Diseases (161):1252-1256.
  9. Huế H.c.n.T.T. (2023). Hội Chăn nuôi Thú y Thừa Thiên Huế: Đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền, phổ biến kiến thức. https://nhachannuoi.vn/hoi-chan-nuoi-thu-y-thua-thien-hue-day-manh-thong-tin-tuyen-truyen-pho-bien-kien-thuc/
  10. Health W.O.f.A. (2021). The OIE List of Antimicrobial Agents of Veterinary Importance (June 2021). Paris: WOAH.
  11. FDA. (2017). Environmental Sampling and Detection of Salmonella in Poultry Houses. https://www.fda.gov/food/laboratory-methods-food/environmental-sampling-and-detection-Salmonella-poultry-houses?utm_source=chatgpt.com
  12. TCVN 10780-1. (2017). Vi sinh vật trong chuỗi thực phẩm - phương pháp phát hiện, định lượng và xác định typ huyết thanh của Salmonella - phần 1: Phương pháp phát hiện Salmonella spp.
  13. ERFAN. (2017). Conventional isolation methods: detection of Salmonella spp. according to ISO 6579-1:2017. https://www.erfan.it/wpcontent/uploads/sop/Working%20group%20Food%20Higyene/Conventional%20isolation%20methods.%20Detection%20of%20Salmonella%20spp.pdf?utm_source=chatgpt.com
  14. Qiagen. (2020). DNeasy Blood & Tissue Handbook: For purification of total DNA from animal tissue, blood, cells, and bacteria (Version 07/2020). Qiagen, Hilden, Germany. Retrieved from. https://www.qiagen.com/us/resources/resourcedetail?id=62e4e0d4-95b0-4de3-8a56-4b5a9a1e9f5f
  15. Bhatta D.R., Bangtrakulnonth A., Tishyadhigama P., Saroj S.D., Bandekar J.R., Hendriksen R.S. & Kapadnis B.P. (2007). Serotyping, PCR, phage‐typing and antibiotic sensitivity testing of Salmonella serovars isolated from urban drinking water supply systems of Nepal. Letters in Applied Microbiology (44):588-594. 10.1111/j.1472-765X.2007.02133.x
  16. Hosmer Jr D.W., Lemeshow S. & Sturdivant R.X. (2013). Applied logistic regression. John Wiley & Sons
  17. Nguyễn Thị Thu Hà, Nguyễn Thị Thủy & Nguyễn Văn Cường. (2010). Khảo sát tình hình nhiễm Salmonella ở gà thịt tại Hà Nội. Tạp chí Thú Y (5):45-50.
  18. Yousefi Amin A., Oshaghi M., Habibi S., Bashashati M., Fallah Mehrabadi M.H. & Safavieh S.S. (2024). Prevalence and antimicrobial susceptibility of Salmonella enteritidis and Salmonella typhimurium isolated from hen eggs and quail eggs in Karaj, Iran. Vet Med Sci (10):e1475. 10.1002/vms3.1475
  19. Djeffal S., Mamache B., Elgroud R., Hireche S. & Bouaziz O. (2018). Prevalence and risk factors for Salmonella spp. contamination in broiler chicken farms and slaughterhouses in the northeast of Algeria. Vet World (11):1102-1108. 10.14202/vetworld.2018.1102-1108
  20. Trung Thanh Nguyen, Le. H.V., Ta. Y.T., Pham. D.X. & Nguyen. N.T. (2022). Prevalence and whole-genome analysis of multidrug-resistant Salmonella isolated from chicken carcasses in Hanoi. Vietnam Journal of Biotechnology (4):705-715. https://doi.org/10.15625/1811-4989/17495
  21. Nguyen TK, Huynh LM, Vo TVD, Tran DD, Kha TT, Ly KTL & CTH N. (2025). Virulent Genes and Genetic Relationship of Salmonella spp. Isolated from Chickens and Husbandry Environments in Small-Scale Farms in the Mekong Delta, Vietnam. World’s Veterinary Journal (15):7. https://dx.doi.org/10.54203/scil.2025.wvj15
  22. Haider M.G., Hossain M.G., Chowdhury E.H., Das P.M. & Hossain M.M. (2004). Isolation and characterization of Enterobacteria associated with health and disease in chickens. Bangladesh Journal of Veterinary Medicine (2)https://doi.org/10.3329/bjvm.v2i1.1934
  23. Chu Thi Thanh Huong, Pham Thi Ngoc & Thai T.H. (2023). Prevalence and antibiotic resistance of Salmonella spp. and Escherichia coli isolated from poultry farms in the North Vietnam. Journal of Dairy, Veterinary & Animal Research (12):70-75. 10.15406/jdvar.2023.12.00326
  24. Nguyen T.K., Nguyen L.T., Chau T.T.H., Nguyen T.T., Tran B.N., Taniguchi T., Hayashidani H. & Ly K.T.L. (2023). Prevalence and antibiotic resistance of Salmonella isolated from poultry and its environment in the Mekong Delta, Vietnam. Vet World (14):3216-3223. 10.14202/vetworld.2021.3216-3223
  25. Gu G., Strawn L.K., Zheng J., Reed E.A. & Rideout S.L. (2019). Diversity and Dynamics of Salmonella enterica in Water Sources, Poultry Litters, and Field Soils Amended With Poultry Litter in a Major Agricultural Area of Virginia. Front Microbiol (10):2868. 10.3389/fmicb.2019.02868
  26. OIE LIST OF ANTIMICROBIAL AGENTS OF VETERINARY IMPORTANCE O. (2021). The OIE1 International Co,mmittee unanimously adopted the List of Antimicrobial Agents of Veterinary Importance. https://www.woah.org/app/uploads/2021/06/a-oie-list-antimicrobials-june2021.pdf
  27. Barrow P.A. & Neto O.C.F. (2011). Pullorum disease and fowl typhoid—new thoughts on old diseases: a review. Avian Pathology (40):1-13. 10.1080/03079457.2010.542575
  28. Ehrbar K., Friebel A., Miller S.I. & Hardt W.D. (2003). Role of the Salmonella pathogenicity island 1 (SPI-1) protein InvB in type III secretion of SopE and SopE2, two Salmonella effector proteins encoded outside of SPI-1. J Bacteriol (185):6950-6967. 10.1128/jb.185.23.6950-6967.2003
  29. Malorny B., Hoorfar J., Bunge C. & Helmuth R. (2003). Multicenter Validation of the Analytical Accuracy of Salmonella PCR: towards an International Standard. Applied and environmental microbiology (69):290-296. doi:10.1128/AEM.69.1.290-296.2003
  30. Chaudhary J.H., Nayak J.B., Brahmbhatt M.N. & Makwana P.P. (2015). Virulence genes detection of Salmonella serovars isolated from pork and slaughterhouse environment in Ahmedabad, Gujarat. Vet World (8):121-124. 10.14202/vetworld.2015.121-124
  31. Gutierrez A., De J. & Schneider K.R. (2020). Prevalence, Concentration, and Antimicrobial Resistance Profiles of Salmonella Isolated from Florida Poultry Litter. J Food Prot (83):2179-2186. 10.4315/jfp-20-215
  32. Aury K., Chemaly M., Petetin I., Rouxel S., Picherot M., Michel V. & Le Bouquin S. (2010). Prevalence and risk factors for Salmonella enterica subsp. enterica contamination in French breeding and fattening turkey flocks at the end of the rearing period. Prev Vet Med (94):84-93. 10.1016/j.prevetmed.2009.12.002
  33. Alagesan A., Janarthanan G., Balakrishnan A., Vigneshwaran P., Gowthaman V., Kumaravel P., Tomley F., Fletcher A.S., Murthy T. & Ronald S.M. (2025). Training With an Evaluation Framework: Outcomes From a Biosecurity Training Intervention in Commercial Poultry Farms in Tamil Nadu, South India. Vet Med Sci (11):e70385. 10.1002/vms3.70385
  34. Neelawala R.N., Edison L.K. & Kariyawasam S. (2024). Pre-Harvest Non-Typhoidal Salmonella Control Strategies in Commercial Layer Chickens. Animals (Basel) (14)10.3390/ani14243578