Tóm tắt
Hiện nay, nhu cầu về các giống lúa chế biến phục vụ xuất khẩu ngày càng tăng, nhưng trên thực tế còn thiếu các giống lúa mới này trong sản xuất. Do đó, nghiên cứu được thực hiện với mục đích tuyển chọn được dòng lúa ngắn ngày, có năng suất và hàm lượng amylose cao phục vụ chế biến. Thí nghiệm được thực hiện trong vụ Hè Thu 2025 tại tỉnh Gia Lai trên 7 dòng lúa và 1 giống lúa làm đối chứng, bố trí theo kiểu khối hoàn toàn ngẫu nhiên với 3 lần nhắc. Kết quả nghiên cứu cho thấy thời gian sinh trưởng của các dòng lúa thuộc nhóm ngắn ngày (94 - 105 ngày), phù hợp với cơ cấu gieo trồng tại tỉnh Gia Lai; Các dòng lúa đều có đặc điểm nông sinh học như thời gian trổ bông tập trung, độ thuần đồng ruộng cao, độ thoát cổ bông hoàn toàn, cứng cây, ít bị nhiễm sâu bệnh hại. Năng suất thực thu đạt cao nhất tại 2 dòng P464 (72,05 tạ/ha) và P620 (74,10 tạ/ha). Các chỉ tiêu chất lượng (hàm lượng amylose, protein, tinh bột, nhiệt hóa hồ, độ bền gel, chất lượng cơm) đạt cao, trong đó hàm lượng amylose > 25% ở tất cả các dòng thí nghiệm. Dòng P464 và P620 có thời gian sinh trưởng ngắn, năng suất và hàm lượng amylose cao, nên được tuyển chọn cho đánh giá thêm ở vụ tiếp theo.
Tài liệu tham khảo
- HUSTA, (2025), Phân tích và dự báo ngành lúa gạo Việt Nam 2024-2025: giống lúa, khoa học kỹ thuật và chuỗi giá trị sản xuất, Liên hiệp hội Khoa học kỹ thuật thành phố Huế, Huế.
- Trịnh Khắc Quang, (2021), Nghiên cứu chọn tạo giống lúa có giá trị hàng hóa cao cho các vùng trồng lúa chính trong toàn quốc, Báo cáo kết quả đề tài mã số 20224/2021, Cục Thông tin khoa học và công nghệ quốc gia.
- Nguyễn Hồ Lam và Nguyễn Thị Quỳnh Nga, (2018), Đánh giá khả năng, sinh trưởng, phát triển và năng suất của một số giống lúa lai mới tại tỉnh Hà Tĩnh, Tạp chí Khoa học Đại học Huế: Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, 127 (3A), 97-107.
- Nguyễn Thị Lân và Nguyễn Thế Hùng, (2017), So sánh, lựa chọn giống lúa năng suất cao, chất lượng tốt cho vụ mùa tại thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La, Tạp chí Khoa học và Công nghệ, 164(4), 27-32.
- Xu, L., Zhan, X., Yu, T., Nie, L., Huang, J., Cui, K. and Peng, S, (2018), Yield performance of direct‐seeded, double‐season rice using varieties with short growth durations in central China. Field Crops Research, 227, 49–55.
- Jisan, M. T, Paul, S. K. and Salim, M, (2014), Yield performance of some transplant aman rice varieties as influenced by different levels of nitrogen, Journal of the Bangladesh Agricultural University, 12(2), 321–324.
- Dubey, A. N., Verma, S., Goswami, S. P. and Devedee, A. K, (2018), Effect of temperature on different growth stages and physiological process of rice crop- a review, Bulletin of Environment, Pharmacology and Life Sciences 7 (11), 129-136.
- Roy, T. K., Hasan, Md. P. S. and Sripati, S, (2021), Yield performance of rice varieties under NaCl induced salinity stress in boro season. Journal of Science and Technology (Dinajpur), 19, 40-51.
- Li, H. and Yue, L. S, (2025), Estimating the full-period rice leaf area index using CNN-LSTM-Attention and multispectral images from unmanned aerial vehicles, Frontiers Plant Science, 16, 1636967.
- Hossain, M. S., Monshi, F. I. and Tabassum, R, (2017), Assessment of genetic variability of some exotic hybrid varieties of rice (Oryza sativa) in Bangladesh, Journal of Plant Sciences, 12(1), 22- 29.
- Khanh, T. D., Duong, V. X., Nguyen, P. C., Xuan, T. D., Trung, N. T., Trung, K. H., Gioi, D. H., Hoang, N. H., Tran, H.-D., Trung, D. M. and Huong, B. T. T, (2021), Rice breeding in Vietnam: Retrospects, challenges and prospects, Agriculture, 11(5), 397.
- Chen, X. B., Rao, M. D., Su, R. L. and Le, K. F, (2018), Breeding and yield structure analysis of blast-resistant hybrid rice ‘Guyou 168'. Chinese Agriculture Science Bulletin, 34, 7–12.
- Roy, T. K., Tonmoy, S. M. M. S., Sannal, A., Akter, S., Tarek, K. H., Rana, M. M. and Hasan, M. R, (2023), Yield performance of some short duration high yielding rice varieties during boro season in northern region of Bangladesh, International Journal of Natural and Social Sciences, 9(4), 15-21.
- Zhao, C., Chen, J., Cao, F., Wang, W., Zheng and H., Huang, M, (2025). Exploring key yield components influencing grain yield in ultrashort- and short-duration rice cultivars, Agronomy, 15(5), 1056.
- Wang, H., Ruoyu, X., Yanzhi , Z., Xueming , T., Xiaohua, P., Yongjun, Z., Shan, H., Qingyin, S., Xiaobing, X., Jun, Z. and Yanhua, Z, (2022). Grain yield improvement in high-quality rice varieties released in southern China from 2007 to 2017, Frontiers in Sustainable Food Systems, 6, 986655.
- Xiong, R. Y., Xie, J. X., Tan, X. M., Yang, T. T., Pan, X. H. and Zeng, Y. J, (2021), Effects of irrigation management on grain yield and quality of high-quality eating late-season indicarice in South China, Scientia Agricultura Sinica, 54, 1512–1524.
- Yang, H., Wen, Z. R., Huang, T. Q., Lu, W. P. and Lu, D. L, (2019), Effects of waterlogging at grain formation stage on starch structure and functionality of waxy maize, Food Chemistry, 294, 187–193.
- Hoàng Thị Giang, Trần Hiền Linh, Hoàng Ngọc Đỉnh, Đỗ Văn Toàn, Vũ Hường và Vũ Mạnh Ấn, (2021). Phân tích hàm lượng amylose, độ hóa hồ và độ bền gel của các giống lúa Indica địa phương, Tạp chí Khoa học và Công nghệ Nông nghiệp Việt Nam, 11(132), 24-31.
- Lian, Y., Liu, M., Eid, M., Wang, L. and Xiong, W, (2025), The mechanism of alkali-induced gel formation in rice protein/egg white protein mixtures: Influences of alkali concentration, Food Hydrocolloids, 64, 111225.