Tóm tắt
Nghiên cứu này nhằm đánh giá biến động đất nông nghiệp dưới tác động của quá trình đô thị hóa tại khu vực phía đông Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2015-2025. Dữ liệu gồm bản đồ hiện trạng sử dụng đất các năm 2015, 2020 và 2025. Nghiên cứu ứng dụng công nghệ GIS để chuẩn hóa và tái phân loại sử dụng đất, xây dựng ma trận chuyển đổi sử dụng đất và phân tích biến động sử dụng đất. Biến động đất nông nghiệp được đánh giá thông qua các chỉ số định lượng gồm tỷ lệ mất đất nông nghiệp (ALLR), tốc độ chuyển đổi đất nông nghiệp hàng năm (AACR) và chỉ số đóng góp của đô thị hóa vào mất đất nông nghiệp ( ). Kết quả cho thấy diện tích đất nông nghiệp giảm từ 4407,9 ha năm 2015 xuống còn 3457,9 ha năm 2025, tương ứng giảm ròng 950,1 ha. Phần lớn diện tích chuyển đổi sang đất xây dựng (874,3 ha) và đất giao thông (198,9 ha). Chỉ số đạt trên 95% ở cả hai giai đoạn nghiên cứu, cho thấy đô thị hóa là nguyên nhân chính dẫn đến mất đất nông nghiệp. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học phục vụ quản lý sử dụng đất và phát triển đô thị bền vững tại khu vực nghiên cứu.