ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI GIẢI PHẪU, HÀM LƯỢNG SAPONIN VÀ CHỈ THỊ MÃ VẠCH DNA-ITS CỦA SÂM NGỌC LINH (Panax vietnamensis Ha & Grushv.) TRỒNG DƯỚI TÁN RỪNG
Tập 135 Số 1A (2026), Nghiên cứu
Tập 135 Số 1A (2026)

ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI GIẢI PHẪU, HÀM LƯỢNG SAPONIN VÀ CHỈ THỊ MÃ VẠCH DNA-ITS CỦA SÂM NGỌC LINH (Panax vietnamensis Ha & Grushv.) TRỒNG DƯỚI TÁN RỪNG

Nghiên cứu
https://doi.org/10.26459/hueunijns.v135i1A.7861
Đã xuất bản 2026-03-17
Đặng Ngọc Phúc
Nhóm nghiên cứu Y học tái tạo, Khoa Cơ bản, Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Huế, Việt Nam
Tấn Quảng Hoàng
Viện Công nghệ sinh học, Đại học Huế, Huế, Việt Nam
Hữu Dũng Trần
Khoa Dược, Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Huế, Việt Nam
Nguyễn Thanh Tung*
Nhóm nghiên cứu Y học tái tạo, Khoa Cơ bản, Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Huế, Việt Nam
PDF

Từ khóa

Ngoc Linh ginseng
DNA barcode marker
morpho-anatomical characterisation
ITS
saponin Sâm Ngọc Linh
chỉ thị mã vạch DNA
hình thái giải phẫu
ITS
saponin

Cách trích dẫn

1.
Phúc Đặng N, Hoàng TQ, Trần HD, Nguyễn TT. ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI GIẢI PHẪU, HÀM LƯỢNG SAPONIN VÀ CHỈ THỊ MÃ VẠCH DNA-ITS CỦA SÂM NGỌC LINH (Panax vietnamensis Ha & Grushv.) TRỒNG DƯỚI TÁN RỪNG. hueuni-jns [Internet]. 17 Tháng Ba 2026 [cited 19 Tháng Năm 2026];135(1A):121-33. Available at: https://jos.hueuni.edu.vn/index.php/hujos-ns/article/view/7861
##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.acm-sig-proceedings## ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.acs-nano## ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.apa## ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.associacao-brasileira-de-normas-tecnicas## ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.chicago-author-date## ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.harvard-cite-them-right## ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.ieee## ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.modern-language-association## ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.turabian-fullnote-bibliography## ##plugins.generic.citationStyleLanguage.style.vancouver##

Tải trích dẫn

##plugins.generic.citationStyleLanguage.download.ris## ##plugins.generic.citationStyleLanguage.download.bibtex##
Crossref
Scopus
Google Scholar
Europe PMC

Tóm tắt

Nghiên cứu đặc điểm giải phẫu, hàm lượng saponin, chỉ thị mã vạch DNA-ITS nhằm góp phần xây dựng quy trình chuẩn về định danh Sâm Ngọc Linh (Panax vietnamensis Ha & Grushv.) trồng dưới tán rừng xã Trà Linh, Thành phố Đà Nẵng. Các đặc điểm hình thái giải phẫu của Sâm Ngọc Linh đã được mô tả. Hàm lượng saponin toàn phần và các saponin chính như G-Rg1, M-R2, G-Rb1, và G-Rd của thân rễ và rễ đã được xác định. Lá cây được sử dụng để tách chiết DNA và giải trình tự gen ITS. Kết quả cho thấy Sâm Ngọc Linh trồng dưới tán rừng có đặc điểm hình thái giải phẫu điển hình của loài. Hàm lượng saponin toàn phần và các saponin G-Rg1, M-R2, G-Rb1, G-Rd đảm bảo theo tiêu chuẩn của Dược điển Việt Nam V; cụ thể, hàm lượng saponin toàn phần đạt 13,81 ± 0,18%, G-Rg1 đạt 3,647 ± 0,062%, M-R2 đạt 3,823 ± 0,054%, G-Rb1 đạt 0,979 ± 0,017% và G-Rd đạt 0,961 ± 0,037%. Ba mẫu Sâm Ngọc Linh đã được giải trình tự gene ITS và đăng ký trên Genbank (PV185794, PV185795, PV185796). Trình tự gene ITS của ba mẫu Sâm Ngọc Linh có quan hệ gần gũi với các mẫu sâm Ngọc Linh trên Genbank.

https://doi.org/10.26459/hueunijns.v135i1A.7861
PDF

Tài liệu tham khảo

  1. Nguyen TH, Than TKM, Nguyen VP. Green extraction: Concepts, principles, solutions, future prospect and challenges. Journal of Pharmaceutical Research and Drug Information. 2023;14(5):47-61.
  2. Hiền PT, Mỹ CT, Thu LT, Hà ĐT, Bình NT. Thành phần sâu và bệnh hại Sâm Ngọc Linh tại Việt Nam. Bản B của Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam. 2016;7(8):7-12.
  3. Như ĐTQ, Thành HC, Quân NTL, Long VHK. Xây dựng quy trình bán định lượng saponin chính trong sâm Ngọc linh (Panax vietnamensis) bằng sắc ký lớp mỏng. Tạp chí Khoa học và Kinh tế Phát triển Trường Đại học Nam Cần Thơ. 2024; 27:41-51.
  4. Long VHK. Nghiên cứu thành phần hóa học Sâm Việt Nam (Panax vietnamensis, Araliaceae) theo hướng tác động bảo vệ thận [Luận án Tiến sĩ]. Hồ Chí Minh: Đại học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh; 2023.
  5. Long PD, Quý TM, Quang ĐN, Bình LV, Quỳnh ĐN, Tuấn NM, Chí NM. Kết quả di thực Sâm Ngọc Linh ở Việt Nam. Tạp chí khoa học lâm nghiệp. 2022;3:16-23.
  6. Nguyen M, Ngo Thi A, Ho VT. Utilization of ITS-Based DNA Bar code for Classification of Different Panax species in Vietnam. Bioscience Biotechnology research Communications. 2021;14(2): 532-537. DOI: http://dx.doi.org/10.21786/bbrc/14.2.13
  7. Phan Kế Long, Vũ Đình Duy, Phan Kế Lộc, Nguyễn Giang Sơn, Nguyễn Thị Phương Trang, Lê Thị Mai Linh, Lê Thanh Sơn. Mối quan hệ di truyền của các mẫu sâm thu ở Lai Châu trên cơ sở phân tích trình tự nucleotide vùng matK và ITS-rDNA. Tạp chí Công nghệ Sinh học. 2014;12(2): 327-37.
  8. Le H, Linh N, Minh B, Hạnh H, Huynh H, Nong V, et al. Application of DNA barcodes in identification of ginseng samples in the genus Panax L. Vietnam Journal of Biotechnology. 2018; 15:63-72. DOI: https://doi.org/10.15625/1811-4989/15/1/12321
  9. Nguyễn Nghĩa Thìn. Các phương pháp nghiên cứu thực vật. Hà Nội: NXB Đại Học Quốc Gia; 2007: Trang 20.
  10. Ơn TV. Thực tập Thực vật và nhận thức cây thuốc. Hà Nội: Trung tâm thông tin -Thư viện, Trường Đại học Dược Hà Nội; 2012.
  11. Nguyen HT, Vu-Huynh KL, Nguyen HM, Le HT, Le THV, Park JH, et al. Evaluation of the Saponin Content in Panax vietnamensis Acclimatized to Lam Dong Province by HPLC–UV/CAD. Molecules (Basel, Switzerland). 2021;26(17):5373.
  12. Chinese Pharmacopoeia Commission. Pharmacopoeia of the People's Republic of China (Part I). Beijing: China Pharmaceutical Science and Technology Press; 2015.
  13. Viện Dược liệu. Dược điển Việt Nam V. Hà Nội: Nxb Y học; 2018.
  14. Pahlich E, Gerlitz C. A rapid DNA isolation procedure for small quantities of fresh leaf tissue. Phytochemistry. 1980;19:11-13.
  15. Phi TCM, Chu HH, Trieu Le N, Nguyen DB. Phylogenetic relationship of Paramignya trimera and its relatives: an evidence for the wide sexual compatibility. Scientific Reports. 2020;10(1):21662.
  16. Cheng T, Xu C, Lei L, Li C, Zhang Y, Zhou S. Barcoding the kingdom Plantae: new PCR primers for ITS regions of plants with improved universality and specificity. Molecular ecology resources. 2016;16(1):138-149.
  17. Le TP, Hoang TQ, Nguyen VH, Mac NT, Ton TC. Genetic diversity of mud crab (Scylla paramamosain) in Vietnam based on cox1 gene fragments. Biodiversitas. 2024;25(11):4379-4388.
  18. Nhàn BLT, Phượng TTB, Quảng HT. Phân tích vùng gene Trnl-Trnf của cây Sâm cau (Curculigo orchioides) tự nhiên thu tại tỉnh Thừa Thiên Huế. Tạp chí Khoa học Đại học Huế: Khoa học Tự nhiên. 2023;132(1A):75-82.
  19. Dong NT, Luân TC, Hương NTT. Sâm Việt Nam và một cây thuốc họ Nhân Sâm. Hà Nội: Nxb Khoa học và Kỹ thuật; 2007: Trang 81-84.
  20. Liên TT, Cường NH. Nghiên cứu giải phẫu thân, lá và rễ cây Sâm Ngọc Linh (Panax Vietnamensis Ha et Grushv.). Tạp chí Y dược học cổ truyền Quân sự. 2021;11(1):59-67.
  21. Huyền PT, Nga NQ, Trưởng PV, Khởi NM. Tài liệu nhận dạng các loài thuộc chi Panax L ở Việt Nam. Hà Nội: Viện Dược liệu; 2020.
  22. Trâm TB, Hiền NT, Mai NTT, Chiên TT, Hải PT, Sơn PH. Đánh giá sinh trưởng và thành phần hoạt chất của Sâm Việt Nam (Panax vietnamensis) trồng ở Quảng Nam. Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Khoa học Tự nhiên và Công nghệ. 2017; 2:227-232.
  23. Mancuso C. Panax notoginseng: Pharmacological Aspects and Toxicological Issues. Nutrients. 2024;16(13):2120.
  24. Le TH, Lee GJ, Vu HK, Kwon SW, Nguyen NK, Park JH, et al. Ginseng Saponins in Different Parts of Panax vietnamensis. Chemical & pharmaceutical bulletin. 2015;63(11):950-954.
  25. Trang NTP, Hùng NM, Hà BT. Nghiên cứu xác định các vùng EST-SSR đặc trưng của loài Sâm Ngọc Linh (Panax vietnamensis Ha & Grushv.) bằng phương pháp giải trình tự gen thế hệ mới. Bản B của Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam. 2022;64(3):16-20.
  26. Hà CĐ, Nguyệt NTM, Mỹ TTH, Hợi BT, Nga PT, Lĩnh LH, Tùng HT, Nhựt DT. Ứng dụng chỉ thị phân tử trong phân biệt các loài sâm trên thế giới. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam. 2019;1(2).
  27. Huyền NT, Hưởng NT, Hồng HB. Nghiên cứu xác định một số trình tự DNA mã vạch phục vụ giám định loài Sâm lai châu (Panax vietnamensis var. fuscidiscus). Tạp chí Khoa học và Công nghệ Lâm nghiệp. 2025;14:013-22.
  28. Phan KL, Tran TV, Nguyen TT, Phan KL, Nguyen TL, Nguyen TL, et al. Morphological and molecular characteristics of Panax sp.(Araliaceae) from Phu Xai lai leng mountain, Nghe An province, Vietnam. Academia Journal of Biology. 2014;36(4):494-9.
  29. Trang NTP, Sơn NG, Sơn LT, Long PK. Mối quan hệ di truyền của Sâm ngọc linh (Panax vietnamensis Ha & Grushv., 1985) với các loài trong chi Panax. Hội thảo quốc gia về Sinh thái và Tài nguyên sinh vật lần thứ 4; 2011. Hà Nội: Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật; 2011.
Creative Commons License

công trình này được cấp phép theo Creative Commons Ghi công-Chia sẻ tương tự 4.0 License International .

Bản quyền (c) 2026 Array