Từ khóa
Tragulus versicolor
Tragulus kanchil
hình thái hộp sọ Chevrotain
Tragulus versicolor
Tragulus kanchil
skull morphology
Cách trích dẫn
Tóm tắt
Tại Việt Nam hiện ghi nhận hai loài Cheo cheo thuộc giống Tragulus, gồm Cheo cheo Việt nam (T. versicolor) và Cheo cheo thường (T. kanchil). Nghiên cứu này phân tích 26 chỉ số hình thái hộp sọ từ 27 mẫu sọ của các cá thể trưởng thành (7 mẫu T. versicolor và 20 mẫu T. kanchil) nhằm xác định các đặc trưng có giá trị phân loại học giữa hai loài. Kết quả thống kê mô tả, phân tích thành phần chính, kiểm định Mann–Whitney U test và MANOVA cho thấy sự sai khác rõ rệt về hình thái sọ tổng thể. Sáu chỉ số chiều dài sọ và hàm gồm: chiều dài nền sọ – vòm miệng, chiều dài xương hàm dưới, chiều dài sọ, chiều dài xương hàm trên, chiều dài dãy răng hàm dưới và chiều dài dãy răng hàm trên là những chỉ số đặc trưng ổn định và có giá trị phân biệt cao nhất giữa hai loài. Các kết quả này lần đầu tiên cung cấp bộ tiêu chí hình thái sọ để định danh và phân loại các loài Tragulus tại Việt Nam, đồng thời hỗ trợ công tác bảo tồn và giám định mẫu vật.
Tài liệu tham khảo
- Meijaard E, Groves CP. A taxonomic revision of the Tragulus mouse-deer (Artiodactyla). Zool J Linn Soc 2004;140:63-102.
- Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Sách Đỏ Việt Nam – Tập 1. Động vật. Hà Nội: NXB Khoa học tự nhiên và Công nghệ; 2024.
- Thomas O. LXXIV.—Three new Asiatic mammals. Annals and Magazine of Natural History. 1910;5(30):534-6.
- Kuznetsov GV, Borissenko AV. A new record of Tragulus versicolor (Artiodactyla, Tragulidae) from Vietnam, and its sympatric occurrence with T. kanchil. Russ J Theriol 2004;3:9-13.
- Nguyen A, Tran VB, Hoang DM, Nguyen TAM, Nguyen DT, Tran VT, et al. Camera-trap evidence that the silver-backed chevrotain Tragulus versicolor remains in the wild in Vietnam. Nat Ecol Evol 2019;3:1650-4.
- Nguyen TT, Hoang HQ, Ho ATN, Nguyen TT, Trinh HT Le, Nguyen MTP, et al. Molecular analysis reveals the evolutionary distinctiveness of the Silver-backed Chevrotain within the genus Tragulus. Mammalia. 2024;88(6):608-12.
- Bui TA, Thi T, Le T, Thi T, Vo B, Hoang HQ, et al. Combining the techniques of using DNA barcoding and species-specific primers in identifying chevrotain in Vietnam. TNU Journal of Science and Technology 2025;230:209-16.
- Endo H, Fukuta K, Kimura J, Sasaki M, Stafford BJ. Geographical variation of the skull of the lesser mouse deer. Journal of Veterinary Medical Science 2004;66:1229-35.
- Guzmán JA, Rössner GE. Skull morphometrics of Tragulus and Moschiola for an improved classification of tragulid collections. Mammalian Biology 2018;90:78-88.
- Hammer, Harper DAT, Ryan PD. PAST: Paleontological statistics software package for education and data analysis. Palaeontologia Electronic. 2001.
- Nguyen A, Tilker A, Le QT, Nguyen M, Tran VT, Luu HT, et al. Ecotones Shape Ground- Dwelling Mammal and Bird Diversity Along a Habitat Gradient in the Southern Coastal Dry Forests of Vietnam. Biotropica. 2025;1.
- Hảo NH. Nghiên cứu bảo tồn quần xã thú Móng guốc chẵn (Artiodactyla) ở Khu bảo tồn thiên nhiên-văn hóa Đồng Nai, tỉnh Đồng Nai [Luận án tiến sĩ]. Hà Nội: Trường Đại học Lâm nghiệp; 2016.
công trình này được cấp phép theo Creative Commons Ghi công-Chia sẻ tương tự 4.0 License International .
Bản quyền (c) 2026 Array