PHÁP LUẬT HOA KỲ VỀ BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI MÔI TRƯỜNG DƯỚI GÓC NHÌN CỦA PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH TƯƠNG ĐƯƠNG SINH THÁI (HEA)

Abstract

Bài viết phân tích pháp luật một số quốc gia về bồi thường thiệt hại môi trường từ góc nhìn phương pháp Phân tích Tương đương Sinh thái (Habitat Equivalency Analysis – HEA), một công cụ định lượng tổn thất phi thị trường và đề xuất biện pháp phục hồi sinh thái thay cho bồi thường tài chính đơn thuần. Trong khi đó, Việt Nam hiện đang thiếu cơ sở pháp lý rõ ràng cũng như kỹ thuật để lượng hóa thiệt hại đến đa dạng sinh học và dịch vụ hệ sinh thái. Trong khi đó các quốc gia như Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu đã áp dụng HEA hiệu quả nhằm bảo đảm nguyên tắc “không tổn thất ròng”. Trên cơ sở lý luận về trách nhiệm dân sự môi trường, bài viết so sánh hệ thống pháp lý quốc tế, làm rõ quy trình và giá trị của HEA trong thực tiễn pháp lý, đồng thời phân tích bài học kinh nghiệm quốc tế có thể áp dụng tại Việt Nam. Tác giả đề xuất đưa HEA vào pháp luật Việt Nam nhằm nâng cao hiệu lực thực thi, minh bạch hóa định lượng thiệt hại và đảm bảo phục hồi sinh thái thực chất.