ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC YẾU TỐ TỔ CHỨC VÀ CÁ NHÂN ĐẾN Ý ĐỊNH THỰC HIỆN HÀNH VI VI PHẠM ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP CỦA NHÂN VIÊN KẾ TOÁN TẠI THÀNH PHỐ HUẾ
Tập 135 Số 5A (2026), Kế toán - Tài chính
Tập 135 Số 5A (2026)

ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC YẾU TỐ TỔ CHỨC VÀ CÁ NHÂN ĐẾN Ý ĐỊNH THỰC HIỆN HÀNH VI VI PHẠM ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP CỦA NHÂN VIÊN KẾ TOÁN TẠI THÀNH PHỐ HUẾ

Kế toán - Tài chính
https://doi.org/10.26459/hueunijed.v135i5A.8203
Đã xuất bản 2026-03-13
Hồ Thị Thuý Nga
Khoa Kế toán - Tài chính, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
http://orcid.org/0000-0002-8056-8370
Lê Viết Xuân Vũ
Khoa Kế toán - Tài chính, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
Trần Phương Linh
Khoa Kế toán - Tài chính, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
Phạm Văn Tâm
Khoa Kế toán - Tài chính, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
Lê Ngọc Mỹ Vân
Khoa Kế toán - Tài chính, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế

Từ khóa

áp lực đạo đức từ cấp trên
nhận thức về chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp
kế toán
hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp ethical pressure from supervisors
perceived professional ethics
accounting
unethical professional behavior

Tóm tắt

Nghiên cứu này hướng đến việc phân tích tác động của các yếu tố tổ chức và cá nhân lên ý định thực hiện hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp của nhân viên kế toán tại các doanh nghiệp trên Thành Phố Huế. Dữ liệu được thu thập từ 144 nhân viên kế toán và phân tích bằng mô hình hồi quy. Kết quả nghiên cứu cho thấy áp lực đạo đức từ cấp trên và thái độ đối với hành vi vi phạm đạo đức có tác động cùng chiều lên ý định thực hiện hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp thông qua biến trung gian là chuẩn chủ quan. Tuy nhiên, nhận thức về chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp không có tác động đáng kể đến ý định thực hiện hành vi này. Từ các kết quả thực nghiệm, nghiên cứu đề xuất một số hàm ý quản trị nhằm giúp các doanh nghiệp xây dựng môi trường làm việc minh bạch và tăng cường giáo dục đạo đức nghề nghiệp, qua đó hạn chế nguy cơ phát sinh hành vi vi phạm từ nhân viên kế toán.

https://doi.org/10.26459/hueunijed.v135i5A.8203

Tài liệu tham khảo

  1. Đỗ Thị Hồng Cân; Hồ Thị Thuý Nga, (2024), Nghiên cứu hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp của nhân viên kế toán tại Việt Nam, Tạp chí Khoa học Đại học Huế: Kinh tế và Phát triển, 133(5B), 2615–9716.
  2. Saadullah, S.M.; Bailey, C.D., (2014), The “big five personality traits” and accountants’ ethical intention formation, Research on professional responsibility and ethics in accounting, 18, 167–191.
  3. Nguyen, L.A.; Dellaportas, S.; Vesty, G.M.; Pham, V.A.T.; Jandug, L.; Tsahuridu, E., (2022), The influence of organisational culture on corporate accountants' ethical judgement and ethical intention in Vietnam, Accounting, Auditing & Accountability Journal, 35(2), 325-354.
  4. Shafer, W.E., (2015), Ethical Climate, Social Responsibility, and Earnings Management, Journal of Business Ethics, 126(1), 43-60.
  5. Hồ Thị Thúy Nga, (2023), Nghiên cứu ý định thực hiện hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp của nhân viên kế toán, TẠP CHÍ KINH TẾ VÀ PHÁT TRIỂN, 312, 29-37.
  6. Gamarra, M.P.; Girotto, M., (2022), Ethical behavior in leadership: A bibliometric review of the last three decades, Ethics & Behavior, 32(2), 124-146.
  7. Fry, L.W., (2003), Toward a theory of spiritual leadership, The leadership quarterly, 14(6), 693-727.
  8. Ajzen, I.; Fishbein, M., (1980), Understanding attitudes and predicting social behavior; Prentice Hall Englewood Cliffs.
  9. Ajzen, I., (1991), The theory of planned behavior, Organizational behavior and human decision processes, 50(2), 179-211.
  10. Treviño, L.K.; Butterfield, K.D.; McCabe, D.L., (1998), The ethical context in organizations: Influences on employee attitudes and behaviors, Business Ethics Quarterly, 8(3), 447-476.
  11. Tian, Q.; Peterson, D.K., (2016), The effects of ethical pressure and power distance orientation on unethical pro‐organizational behavior: the case of earnings management, Business Ethics: A European Review, 25(2), 159-171.
  12. Barrainkua, I.; Espinosa-Pike, M., (2020), Antecedents of organisational professional conflict faced by professional accountants in different work settings, Revista Brasileira de Gestão de Negócios, 22(03), 686-704.
  13. Buchan, H.F., (2005), Ethical decision making in the public accounting profession: An extension of Ajzen’s theory of planned behavior, Journal of Business Ethics, 61, 165-181.
  14. Valentine, S.; Godkin, L., (2009), Ethics, social responsibility, and ethical reasoning in an education-based health science center: When doing good results in good employees, Journal of Leadership, Accountability and Ethics, 7(3), 1.
  15. Treviño, L.K.; Den Nieuwenboer, N.A.; Kish-Gephart, J.J., (2014), (Un) ethical behavior in organizations, Annual review of psychology, 65, 635-660.
  16. Sweeney, B.; Arnold, D.; Pierce, B., (2010), The impact of perceived ethical culture of the firm and demographic variables on auditors’ ethical evaluation and intention to act decisions, Journal of Business Ethics, 93(4), 531-551.
  17. Strahan, R.; Gerbasi, K.C., (1972), Short, homogeneous versions of the Marlowe-Crowne social desirability scale, Journal of clinical psychology, 28(2), 191-193.
  18. Peterson, D.K., (2003), The relationship between ethical pressure, relativistic moral beliefs and organizational commitment, Journal of managerial psychology, 18(6), 557-572.
  19. Hunt, S.D.; Wood, V.R.; Chonko, L.B., (1989), Corporate ethical values and organizational commitment in marketing, Journal of Marketing, 53(3), 79-90.
  20. Hair, J.F.; Black, W.C.; Babin, B.J.; Anderson, R.E., (2010), Multivariate Data Analysis: A Global Perspective, 7th ed.; Pearson Prentice Hall: Upper Saddle River.
  21. Baron, R.M.; Kenny, D.A., (1986), The moderator–mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations, Journal of personality and social psychology, 51(6), 1173–1182.
Creative Commons License

công trình này được cấp phép theo Creative Commons Ghi công-Chia sẻ tương tự 4.0 License International .

Bản quyền (c) 2025 Array