Tóm tắt
Qua phân tích cấu trúc ẩn dụ của một bài thơ về mặt lý thuyết và nghiên cứu trường hợp cụ thể là “Hục hặc dòng trôi“ của Trần Sang (2014), bài viết không chỉ thảo luận về sức mạnh biểu đạt của ẩn dụ như một công cụ tri nhận và nghệ thuật, mà còn về giá trị của phương pháp tiếp cận ẩn dụ ý niệm trong việc giải mã tác phẩm văn học. Ẩn dụ ý niệm không chỉ cho phép chúng ta khám phá những tầng nghĩa vượt ra ngoài bề mặt, diễn giải văn bản như một chỉnh thể, mà còn giúp chúng ta hiểu được vai trò của ẩn dụ trong thơ. Theo đó, bài thơ “Hục hặc dòng trôi“ có một cấu trúc ẩn dụ toàn diện, nghĩa là bài thơ đưa ra một miền nguồn sông nước, và nhiệm vụ của độc giả là ánh xạ nó lên miền đích xã hội, bao gồm trong đó là con người, cuộc đời, kí ức, thời gian và những trải nghiệm hữu quan khác của con người trong xã hội. Do đó, kết quả nghiên cứu không chỉ góp phần làm sâu sắc thêm cách đọc “Hục hặc dòng trôi“, mà còn hướng đến cách phân tích tác phẩm thơ, hiểu được cách thức vận hành của ẩn dụ trong thơ.
Tài liệu tham khảo
- Drirven, R. (1994). Metaphor and nation. Peter Lang, Frankfurt.
- Hoàng Phê (Chủ biên) (2003). Từ điển tiếng Việt. Nxb. Đà Nẵng – Trung tâm Từ điển học, Đà Nẵng.
- Jackendoff, R., & Aaron, D. (1991). Review of More than Cool Reason: A Field Guide to Poetic Metaphor by G. Lakoff & M. Turner. Language, 67(2), 320–338.
- Kittay, E. F. (1987). Metaphor: Its cognitive force and linguistic structure. Oxford University Press, Oxford.
- Kövecses, Z. (2002). Metaphor: A practical introduction. Oxford University Press, New York.
- Lakoff, G. (1993). The contemporary theory of metaphor. In A. Ortony (Ed.), Metaphor and thought (2nd ed., pp. 202-251). Cambridge University Press, Cambridge.
- Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors we live by. University of Chicago Press, Chicago and London.
- Lakoff, G., & Turner, M. (1989). More than cool reason: A field guide to poetic metaphor. University of Chicago Press, Chicago.
- Pragglejaz Group. (2007). MIP: A method for identifying metaphorically used words in discourse. Metaphor and Symbol 22(1), 1–39.
- Steen, G. & Semino, E. (2008). Metaphor in literature. in Gibbs, R. (ed.), The Cambridge Handbook of Metaphor and Thought, 232–246. Cambridge university press, Cambridge.
- Ungerer, F., & Schmid, H.J. (1996). An introduction to cognitive linguistics. Longman, London.
- Werth, P. (1994). Extended metaphor – a text-world account. Language and Literature 3(2), 79–103.