HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ MÔ HÌNH DOANH NGHIỆP DỊCH VỤ NĂNG LƯỢNG (ESCO) TẠI VIỆT NAM

Từ khóa

ESCO
EPC
Vietnamese energy law
Net-zero 2050 ESCO
EPC
pháp luật năng lượng Việt Nam
Net-zero 2050

Tóm tắt

Trong bối cảnh Việt Nam cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, việc nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trở thành một trong những giải pháp trọng yếu để bảo đảm an ninh năng lượng và hiện thực hóa cam kết quốc tế. Mô hình Doanh nghiệp Dịch vụ Năng lượng (Energy Service Company – ESCO) đã xuất hiện tại Việt Nam gần hai thập kỷ, song đến nay thị trường vẫn còn non trẻ và chưa phát triển tương xứng. Bài viết tập trung phân tích những rào cản pháp lý chủ yếu kìm hãm sự phát triển của ESCO. Trên cơ sở tham chiếu kinh nghiệm quốc tế, tác giả đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về ESCO tại Việt Nam. Những khuyến nghị này hướng đến việc hình thành một thị trường ESCO minh bạch, bền vững, góp phần thúc đẩy tiến trình chuyển dịch năng lượng quốc gia.

https://doi.org/10.26459/hueunijssh.v135i6A.8092

Tài liệu tham khảo

  1. ADB (2023), Báo cáo của Nhóm công tác kỹ thuật VEPG 4 về Cơ sở phát triển, lập kế hoạch đầu tư và xây dựng năng lực ngành năng lượng Đông Nam Á, https://vepg.vn/wp-content/uploads/2023/11/6_EN_ADB_VEPG-ESCO-Presentation-November-2023-PIC20231115.pdf, truy cập 17/9/2025.
  2. Bộ Chính trị (2020), Nghị quyết 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
  3. Climate Action Tracker (2023), Vietnam: Country Summary (Climate Action Tracker), https://climateactiontracker.org/countries/vietnam/, truy cập 15/9/2025.
  4. EESL (2025), Detailed Invitation For Bids (IFB), https://eeslindia.org/wp-content/uploads/2025/09/RFP_Docs.pdf, truy cập 18/9/2025.
  5. Efficiency Valuation Organization (2011), M&V Fundamentals & International Performance Measurement and Verification Protocol, https://unece.org/fileadmin/DAM/energy/se/pp/eneff/eneff_feei_Skopje_EE_RE_IntTrainBPlan_June2011/29/06_IPMVP.pdf, truy cập 18/9/2025.
  6. European Commission (2023), EU action to address the energy crisis, https://commission.europa.eu/topics/energy/eu-action-address-energy-crisis_en, truy cập 15/9/2025.
  7. IEA (n.d.), Energy Service Companies (ESCOs), https://www.iea.org/reports/energy-service-companies-escos-2, truy cập 15/9/2025.
  8. Nguyễn Nhiều Lộc (2025), ESCO: Từ mô hình triển vọng thành khái niệm mơ hồ ở Việt Nam, https://www.phs.vn/tin-tuc/esco-tu-mo-hinh-trien-vong-thanh-khai-niem-mo-ho-o-viet-nam/6319652, truy cập 09/2025.
  9. OECD (2021), Clean Energy Finance and Investment Roadmap of Thailand, https://files.acquia.undp.org/public/migration/asia_pacific_rbap/APRC-EE-2012-NCF-CaseStudy-Thailand.pdf, truy cập 18/9/2025.
  10. PHS (2023), ESCO: Từ mô hình triển vọng thành khái niệm mơ hồ ở Việt Nam, https://www.phs.vn/tin-tuc/esco-tu-mo-hinh-trien-vong-thanh-khai-niem-mo-ho-o-viet-nam/6319652, truy cập 01/10/2025.
  11. Quốc hội (2010), Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả (Luật số 50/2010/QH12).
  12. Quốc hội (2025), Luật số 77/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
  13. Stuart, E., Carvallo, J. P., Larsen, P. H., Goldman, C. A., Gilligan, D. (2018), Understanding recent market trends of the US ESCO industry, Energy Efficiency, 11(6), tr. 1303–1314.
  14. Thủ tướng Chính phủ (2023), Quyết định 500/QĐ-TTg ngày 15/5/2023 phê duyệt Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050 (Quy hoạch điện VIII).
  15. UNDP (2006), Evaluation of UNDP/GEF Project: Vietnam – Promoting Energy Conservation in Small and Medium Scale Enterprises, https://erc.undp.org/evaluation/documents/download/2256, truy cập 17/9/2025.
  16. UNDP (2012), Case Study Report: Thailand Energy Conservation Fund, https://files.acquia.undp.org/public/migration/asia_pacific_rbap/APRC-EE-2012-NCF-CaseStudy-Thailand.pdf, truy cập 18/9/2025.
  17. US Department of Energy (2021), Measurement and Verification for Federal Energy Savings Performance Contracts, https://www.energy.gov/femp/measurement-and-verification-federal-energy-savings-performance-contracts, truy cập 18/9/2025.
  18. World Bank (2015), India: Energy-Efficient Street Lighting – Implementation and Financing Solutions, https://www.esmap.org/sites/esmap.org/files/DocumentLibrary/India%20EE%20Street%20Lighting%20Implementation%20and%20Financing%20%28P149482%29%20June%2027%202015_Optimized.pdf, truy cập 17/9/2025.