Tóm tắt
Chức năng giám sát của thành viên độc lập Hội đồng quản trị (HĐQT) trong các công ty cổ phần (CTCP) đại chúng là việc theo dõi, giám sát hoạt động của Ban điều hành và HĐQT, nhằm hạn chế xung đột lợi ích, ngăn ngừa hành vi tư lợi và bảo vệ quyền lợi cổ đông. Quyền tiếp cận thông tin được xác định là yếu tố then chốt giúp các thành viên độc lập HĐQT có thể đưa ra các quyết định khách quan, minh bạch và hiệu quả. Thực tiễn tại Việt Nam cho thấy, thành viên độc lập HĐQT gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận thông tin và thực thi chức năng giám sát. Nguyên nhân là do rào cản từ những người quản lý, điều hành công ty, do thiếu các quy định pháp lý chi tiết và cơ chế bảo đảm thực thi, cũng như những hạn chế về chuyên môn của thành viên độc lập. Thông qua việc phân tích một số vấn đề về lý luận, thực trạng pháp luật và thực tiễn thực hiện pháp luật về chức năng giám sát và quyền tiếp cận thông tin của thành viên độc lập HĐQT, bài viết đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao hiệu quả thực thi của pháp luật trong lĩnh vực này.
Tài liệu tham khảo
- Aiyesha Dey (2008), ‘Corporate Governance and Agency Conflicts’, Journal of Accounting Research, vol. 46, no. 5, p. 1144.
- Đặng Hoa Trang (2022), Một số vấn đề pháp lý về nâng cao chức năng giám sát của thành viên độc lập Hội đồng quản trị trong công ty cổ phần, Tạp chí Nhà nước và Pháp luật, vol. 7, no. 411.
- Derek Higgs (2023), Review of the role and effectiveness of non-executive directors.
- Devendra Jarwal & Soni Mitali (2021), Factors Restraining Independent Directors from Effectively Discharging Their Duties, 20 The IUP Journal ff Corporate Governance.
- Jensen, M.C. & Meckling, W.H. (2004), Theory of the Firm: Managerial Behavior, Agency Costs, and Ownership Structure, in Economic Analysis of the Law, 1st ed., D. A. Wittman, Ed., Wiley, pp. 162–176. doi: 10.1002/9780470752135.ch17.
- Junmeng Chang (2023), The Role of Independent Directors in Ensuring Good Corporate Governance, Frontiers in Business, Economics and Management, vol. 12, no. 1, p. 7.
- Lorenzo Patelli & Annalisa Prencipe (2007), The Relationship between Voluntary Disclosure and Independent Directors in the Presence of a Dominant Shareholder, European Accounting Review, vol. 16, no. 1, doi: DOI:10.1080/09638180701265820.
- Minh Lâm (2024), Mức độ công bố thông tin và minh bạch đạt 76,02% vào năm 2023-2024, Tạp chí Tài chính, truy cập tại: <https://tapchitaichinh.vn/muc-do-cong-bo-thong-tin-va-minh-bach-dat-76-02-vao-nam-2023-2024.html#:~:text=Theo%20%C4%91%C3%B3%2C%20n%C3%A2ng%20m%E1%BB%A9c%20%C4%91%E1%BB%99,%25%20v%C3%A0o%20n%C4%83m%202023%2D2024.>.
- Nguyen, Thi Tuyet Mai, E. Evans, & M. Lu. (2019), Perceptions of independent directors about their roles of and challenges on corporate boards: Evidence from a survey in Vietnam, Asian Review of Accounting, vol. 27, no. 1, pp. 69–96, doi: 10.1108/ARA-02-2017-0028.
- Nowak, MJ & McCabe, MM. (2003), Information Costs and the Role of the Independent Corporate Director, Corporate Governance, vol. 11, no. 4, pp. 300–307, doi: 10.1111/1467-8683.00328.
- VNIDA & FiinGroup (2023), Báo cáo khảo sát Thành viên Hội đồng Quản trị tại các công ty đại chúng ở Việt Nam, trang 28.
- Yijun Meng, Michael P. Clements & Carol Padgett (2018), Independent Directors, Information Costs and Foreign Ownership in Chinese Companies, Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, vol. 53, pp. 139.