CẢM XÚC TRONG HÀNH TRÌNH HỌC VÀ GIAO TIẾP NÓI TIẾNG ANH: GÓC NHÌN TỪ CÁC GIẢNG VIÊN TIẾNG ANH
Tập 135 Số 6A (2026), Khoa học Xã hội và Nhân văn
Tập 135 Số 6A (2026)

CẢM XÚC TRONG HÀNH TRÌNH HỌC VÀ GIAO TIẾP NÓI TIẾNG ANH: GÓC NHÌN TỪ CÁC GIẢNG VIÊN TIẾNG ANH

Khoa học Xã hội và Nhân văn
https://doi.org/10.26459/hueunijssh.v135i6A.7944
Đã xuất bản 2026-01-27
Phạm Thị Nguyên Ái
Trường ĐH Ngoại ngữ, Đại học Huế

Từ khóa

cảm xúc, giảng viên tiếng Anh, bản ngã ngôn ngữ, giao tiếp nói emotions, English language teachers, language self, oral communication

Tóm tắt

Nghiên cứu này khám phá vai trò của cảm xúc trong hành trình học và sử dụng tiếng Anh của giảng viên tại một trường đại học ở Việt Nam, từ thời thơ ấu đến khi trở thành giảng viên chuyên nghiệp trong môi trường đại học. Sử dụng thiết kế nghiên cứu phương pháp hỗn hợp (mixed methods research design), dữ liệu được thu thập từ bảng hỏi với 70 giảng viên và phỏng vấn bán cấu trúc cùng nhật ký chiêm nghiệm của 10 giảng viên. Phân tích dữ liệu cho thấy cảm xúc là yếu tố trung tâm chi phối động lực, bản ngã ngôn ngữ (language-self), và hành vi giao tiếp bằng tiếng Anh. Cảm xúc tích cực như biết ơn, tự hào và hứng khởi thường gắn liền với sự hỗ trợ từ gia đình, môi trường học tập tích cực, và những trải nghiệm giao tiếp thành công. Trong khi đó, cảm xúc tiêu cực như lo âu, áp lực thể diện và sợ bị đánh giá lại xuất hiện trong các tình huống giao tiếp mang tính xã hội cao, đặc biệt là trong các bối cảnh chuyên môn như hội thảo học thuật. Những cảm xúc này không chỉ phản ánh trải nghiệm cá nhân mà còn cho thấy ảnh hưởng sâu sắc của các giá trị văn hóa và kỳ vọng xã hội trong việc hình thành bản ngã nghề nghiệp của giảng viên. Nghiên cứu đề xuất tích hợp yếu tố cảm xúc vào đào tạo giáo viên và thiết kế chương trình giảng dạy, nhằm tạo ra môi trường học tập an toàn, giàu sự hỗ trợ và công nhận để nuôi dưỡng năng lực giao tiếp và phát triển bền vững nghề nghiệp ngôn ngữ.

https://doi.org/10.26459/hueunijssh.v135i6A.7944

Tài liệu tham khảo

  1. Barrett, L. F. (2017). How emotions are made: The secret life of the brain. Houghton Mifflin Harcourt.
  2. Becker, E. S., Goetz, T., Morger, V., & Ranellucci, J. (2014). The importance of teachers’ emotions and instructional behavior for their students’ emotions – An experience sampling analysis. Teaching and Teacher Education, 43, 15–26. https://doi.org/10.1016/j.tate.2014.05.002
  3. Benesch, S. (2012). Considering emotions in critical English language teaching: Theories and praxis. Routledge.
  4. Benesch, S. (2017). Emotions and English language teaching: Exploring teachers’ emotion labor. Routledge.
  5. Berscheid, E. (1987). Emotion and interpersonal communication. In M. E. Roloff & G. R. Miller (Eds.), Interpersonal processes: New directions in communication research (pp. 77-88). Sage.
  6. Burkitt, I. (2002). Complex emotions: Relations, feelings and images in emotional experience. Sociological Review, 50(2), 49–66. https://doi.org/10.1111/j.1467-954X.2002.tb03596.x
  7. Burkitt, I. (2018). The emotional self: Embodiment, reflexivity, and emotion regulation. Social and Personality Psychology Compass, 12(5), e12389. https://doi.org/10.1111/spc3.12389
  8. Chang, M.-L. (2009). An appraisal perspective of teacher burnout: Examining the emotional work of teachers. Educational Psychology Review, 21(3), 193–218. https://doi.org/10.1007/s10648-009-9106-y
  9. Chang, M.-L. (2013). Toward a theoretical model to understand teacher emotions and teacher burnout in the context of student misbehavior: Appraisal, regulation and coping. Motivation and Emotion, 37(4), 799–817. https://doi.org/10.1007/s11031-012-9335-0
  10. Cowie, N. (2011). Emotions that experienced English as a foreign language (EFL) teachers feel about student behaviour. Teaching and Teacher Education, 27(1), 235–242. https://doi.org/10.1016/j.tate.2010.08.006
  11. Cross, D. I., & Hong, J. Y. (2012). An ecological examination of teachers’ emotions in the school context. Teaching and Teacher Education, 28(7), 957–967. https://doi.org/10.1016/j.tate.2012.05.001
  12. Day, C., & Qing, G. (2009). Teacher emotions: Well-being and effectiveness. In P. A. Schutz & M. Zembylas (Eds.), Advances in teacher emotion research: The impact on teachers’ lives (pp. 15–31). Springer.
  13. Dewaele, J.-M., & Li, C. (2020). Emotions in second language acquisition: A critical review and research agenda. Foreign Language World, 196(1), 34–49.
  14. Dörnyei, Z. (2005). The psychology of the language learner: Individual differences in second language acquisition. Lawrence Erlbaum Associates.
  15. Dörnyei, Z. (2009). The L2 motivational self system. In Z. Dörnyei & E. Ushioda (Eds.), Motivation, language identity and the L2 self (pp. 9-42). Multilingual Matters.
  16. Duff, P. A. (2012). Identity, agency, and second language acquisition. In S. M. Gass & A. Mackey (Eds.), The Routledge handbook of second language acquisition (pp. 410-426). Routledge.
  17. Frenzel, A. C., Daniels, L., & Burić, I. (2021). Teacher emotions in the classroom and their implications for students. Educational Psychologist, 56(4), 250–264. https://doi.org/10.1080/00461520.2021.1985501
  18. Fried, L., Mansfield, C. F., & Dobozy, E. (2015). Teacher emotion research: Introducing a conceptual model to guide future research. Issues in Educational Research, 25(4), 415–441.
  19. Golombek, P. R., & Doran, M. (2014). Unifying cognition, emotion, and activity in language teacher professional development. Teaching and Teacher Education, 39, 102–111. https://doi.org/10.1016/j.tate.2014.01.002
  20. Hagenauer, G., Hascher, T., & Volet, S. E. (2015). Teacher emotions in the classroom: Associations with students’ engagement, classroom discipline and the interpersonal teacher-student relationship. European Journal of Psychology of Education, 30, 385–403. https://doi.org/10.1007/s10212-015-0250-0
  21. Hargreaves, A. (2000). Mixed emotions: Teachers’ perceptions of their interactions with students. Teaching and Teacher Education, 16(8), 811–826. https://doi.org/10.1016/S0742-051X(00)00028-7
  22. Lê Văn Siêu (1993). Nếp sống tình cảm của người Việt Nam. Mũi Cà Mau.
  23. Lindquist, K. A., MacCormack, J. K., & Shablack, H. (2015). The role of language in emotion: Predictions from psychological constructionism. Frontiers in Psychology, 6, 444. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2015.00444
  24. MacIntyre, P. D., & Gregersen, T. (2012). Emotions that facilitate language learning: The positive broadening power of the imagination. Studies in Second Language Learning and Teaching, 2(2), 193–213. https://doi.org/10.14746/ssllt.2012.2.2.4
  25. MacIntyre, P. D., & Legatto, J. J. (2011). A dynamic system approach to willingness to communicate: Developing an idiodynamic method to capture rapidly changing affect. Applied Linguistics, 32(2), 149-171.
  26. Mercer, S. (2011). Towards an understanding of language learner self-concept. Springer.
  27. Ngô Thị Cẩm Thuỳ, & Lê Phạm Hoài Hương (2024). An EFL lecturer’s negative emotion regulation in the classrooms: A case study at a university in Vietnam. Hue University Journal of Science: Social Sciences and Humanities, 133(6B), 5-22. https://doi.org/10.26459/hueunijssh.v133i6B.7477
  28. Ngô Đức Huy (2024). Understanding Vietnamese EFL teacher emotion in relation to student-related factors. Revolutionizing Linguistics: Navigating Language Teaching and Acquisition in the Digital Age, 3(1), 300–316. https://doi.org/10.60087/jklst.vol3.n1.p316
  29. Nguyễn Đức Phương Trang, & Trần Ngọc Tiến (2025). Impact of student outcomes on EFL teacher emotions and their strategies to cope with emotional responses. rEFLections, 32(1), 28–50. https://doi.org/10.61508/refl.v32i1.278151
  30. Nguyễn Huy Hoàng, & Phạm Thanh Thuỳ (2023). EFL teachers’ emotions at online teaching throughout the Covid-19 pandemic: Changes and Coping strategies. The Electronic Journal for English as a Second Language, 26(4), 1-21.
  31. Nguyễn Thị Cẩm Lệ (2005). From passive participant to active thinker: A learner-centred approach to materials development. English Teaching Forum, 43(3), 2-8.
  32. Nguyễn Thị Quỳnh Trang (2013). Thể Diện: The Vietnamese concept of face – perceptions of college teachers from Nha Trang (Doctoral thesis, La Trobe University, Melbourne, Australia). Retrieved from http://arrow.latrobe.edu.au:8080/vital/access/manager/Repository/latrobe:37751
  33. Nguyễn Thị Quỳnh Trang (2015). The influence of traditional beliefs on Vietnamese college lecturers' perceptions of face. Journal of Education for Teaching, 41(2), 203. doi:10.1080/02607476.2015.1031542
  34. Pham Thị Hồng Nhung (2011). Communicating with Vietnamese in intercultural contexts: Insights into Vietnamese values. Giáo dục Việt Nam.
  35. Phạm Thị Thùy Linh, & Phan Ngọc Quỳnh Anh (2021). “Let’s accept it”: Vietnamese university language teachers’ emotion in online synchronous teaching in response to COVID-19. Educational and Developmental Psychologist, 40(1), 115-124.
  36. Postareff, L., & Lindblom-Ylänne, S. (2011). Emotions and confidence within teaching in higher education. Studies in Higher Education, 36(7), 799–813. https://doi.org/10.1080/03075079.2010.483279
  37. Ratner, C. (2000). A cultural-psychological analysis of emotions. Culture & Psychology, 6(1), 5–39. https://doi.org/10.1177/1354067X0061001
  38. Schutz, P. A., & Zembylas, M. (Eds.). (2009). Advances in teacher emotion research: The impact on teachers’ lives. Springer.
  39. Signorini, P., Wiesemes, R., & Murphy, R. (2009). Developing alternative frameworks for exploring intercultural learning: A critique of Hofstede's cultural difference model. Teaching in Higher Education, 14(3), 253-264. doi:10.1080/13562510902898825
  40. Sutton, R. E., & Wheatley, K. F. (2003). Teachers’ emotions and teaching: A review of the literature and directions for future research. Educational Psychology Review, 15(4), 327–358. https://doi.org/10.1023/A:1026131715856
  41. Teng, M. F. (2017). Emotional development and construction of teacher identity: Narrative interactions about the pre service teachers’ practicum experiences. The Australian Journal of Teacher Education, 42(11), 117–134. https://doi.org/10.14221/ajte.2017v42n11.8
  42. Thuy Huong. (2011). “Tôn sư, trọng đạo” xưa và nay [“Respecting teachers, respecting moral” then and now]. Việt Báo. Retrieved from http://www.hcmup.edu.vn/index.php?option=com_content&view=article&id=3732%3Aton-su-trong-dao&catid=899%3Atin-giao-duc-dao-tao&Itemid=3937&lang=vi&site=89
  43. Tsang, K. K. (2019). Teachers’ work and emotions: A sociological analysis. Routledge.
  44. van Lier, L. (2008). Agency in the classroom. In J. P. Lantolf & M. E. Poehner (Eds.), Sociocultural theory and the teaching of second languages (pp. 163-186). Equinox.
  45. Yin, H. B. (2016). Knife-like mouth and tofu-like heart: Emotion regulation by Chinese teachers in classroom teaching. Social Psychology of Education, 19(1), 1–22. https://doi.org/10.1007/s11218-015-9319-5
  46. Zembylas, M. (2005). Teaching with emotion: A postmodern enactment. Information Age Publishing.