Tóm tắt
Cổng Tam Quan là một yếu tố kiến trúc không thể thiếu trong các công trình tôn giáo truyền thống Việt Nam như đền, chùa, điện, miếu, lăng… Không chỉ là lối vào chính và điểm nhấn trên trục tổng thể, cổng Tam Quan dần dần trở thành biểu tượng Phật giáo, thể hiện triết lý nhà Phật, đồng thời là ranh giới giữa đời sống thế tục và chốn thiền môn, gần gũi với cộng đồng.
Cổng Tam Quan chùa Huế thời Nguyễn kế thừa cấu trúc cổng chùa truyền thống Việt Nam, kết hợp hài hòa kiến trúc đặc trưng vùng miền và dấu ấn của triều Nguyễn. Bài báo tập trung khảo sát đặc điểm cổng chùa Huế, phân loại các dạng cổng theo hình thức - kết cấu kiến trúc và phân tích một số ngôn ngữ biểu tượng Phật giáo được thể hiện trên cổng.
Tài liệu tham khảo
- Trần Lâm Biền (2012), Diễn biến Kiến trúc truyền thống Việt vùng châu thổ sông Hồng, NXB Văn hóa – Thông tin.
- Trần Lâm Biền (1996), Chùa Việt, NXB Văn hóa – Thông tin.
- Hà Xuân Liêm (2000), Những ngôi chùa Huế, NXB Thuận Hóa, Huế.
- Vũ Tam Lang (1998), Kiến trúc cổ Việt Nam, NXB Xây Dựng, Hà Nội.
- Lê Thanh Sơn (2019), Biểu tượng và không gian kiến trúc – đô thị, NXB Xây Dựng, Hà Nội.
- Hà Văn Tấn (2013), Chùa Việt Nam, NXB Thế Giới.
- Giác Minh Tuệ (2006), Tam quan trong kiến trúc chùa Việt Nam, Tạp chí Xưa và Nay, số 257, 4/2006, Tr. 23–27.
- Nguyễn Ngọc Tùng, Võ Trần Gia Phúc, Lê Nghi Minh Hiếu, Nguyễn Minh Hiếu (2020), Vài nét kiến trúc trụ biểu đình làng Huế, Tạp chí Kiến trúc, số 10 - 2020.
- Nguyễn Ngọc Tùng, Nguyễn Thị Minh Xuân (2016), Giáo trình lịch sử kiến trúc Việt Nam, NXB Đại Học Huế, Huế, Tr. 48.