Tóm tắt
Nghiên cứu tìm hiểu về ẩn dụ ý niệm TÌNH THẾ LÀ LỬA. Ngữ liệu được khảo sát là các thành ngữ, tục ngữ tiếng Việt. Nghiên cứu đã đưa ra những kiến giải về sơ đồ ý tượng, mô hình tri nhận và bốn thuộc tính cơ bản của miền nguồn lửa gồm bản thể lửa, hoạt động của lửa, yếu tố tạo lửa, trạng thái của lửa chiếu xạ đến các tình thế khó khăn, tình thế tích cực, tình thế tiêu cực, tình thế phẫn nộ. Kết quả này cho thấy trong tư duy của chúng ta có sự liên hệ giữa tâm trí, thói quen và văn hóa dân tộc. Nghiên cứu sử dụng các phương pháp nghiên cứu là phương pháp miêu tả, phương pháp định lượng và thủ pháp nhận diện ẩn dụ ý niệm MIP.
Tài liệu tham khảo
- Chu Xuân Diên, Lương Văn Đang & Phương Tri (1993). Tục ngữ Việt Nam. Nhà xuất bản Khoa học Xã hội.
- Hoàng Tiến Tựu (1999). Văn học dân gian Việt Nam. Nhà xuất bản Giáo dục.
- Hoàng Văn Hành (2015). Thành ngữ học tiếng Việt. Nhà xuất bản Khoa học Xã hội.
- Lê Lâm Thi (2017). Ẩn dụ phạm trù lửa trong tiếng Pháp và tiếng Việt từ góc độ ngôn ngữ học tri nhận. Luận án tiến sĩ. Đại học Huế.
- Lê Lâm Thi & Trần Thị Cẩm Trang (2023). Ẩn dụ ý niệm "nóng" và "lạnh" trong tiếng Việt. Trong Kỷ yếu Hội thảo khoa học: Nghiên cứu, đào tạo Việt Nam học theo định hướng liên ngành (tr. 760–772). Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội.
- Lưu Quý Khương & Bùi Thị Kim Phụng (2015). Khảo sát ý niệm lửa trong thơ ca Mỹ và Việt Nam thế kỷ XX. Ngôn ngữ và Đời sống, (7), 17–23.
- Lý Toàn Thắng (2009). Ngôn ngữ học tri nhận: Từ lý thuyết đại cương đến thực tiễn tiếng Việt. Nhà xuất bản Phương Đông.
- Nguyễn Đức Dương (2010). Từ điển tục ngữ Việt. Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh.
- Nghiêm Hồng Vân (2016). Metaphorical and metonymical comparison denoting anger in Japanese and Vietnamese from the aspect of cognitive linguistics. Tạp chí Khoa học Ngoại ngữ, 48, 57–65.
- Triệu Diễm Phương (2011). Dẫn luận ngôn ngữ học tri nhận. Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội.
- Al Hanada, G. Z. (2023). “The people were toppled by the fire from all sides”: An analysis of the metaphorical use of fire in Jordanian political speeches. English Linguistics Research, 12(1), 31–44.
- Deriu, M. (2024). Fire metaphors in Plutarch's Late Republican Lives. Bulletin of the Institute of Classical Studies. Advance online publication. https://doi.org/10.1093/bics/qbae034.
- Dovbnia, O. Y., & Chrdileli, T. V. (2022). The concept “fire” as donor domain of metaphors in business media discourse (Based on media reports about Elon Musk's Twitter buyout). https://doi.org/10.32782/tps2663-4880/2022.24.1.17.
- Johnson, M. (1987). The body in the mind: The bodily basis of meaning, imagination, and reason. University of Chicago Press.
- Kövecses, Z. (2002). Metaphor: A practical introduction. Oxford University Press.
- Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors we live by. University of Chicago Press.
- Lakoff, G. (2008). Women, fire, and dangerous things: What categories reveal about the mind. University of Chicago Press.
- Mehfooz, M., Badshah, S. N., & Hifazatullah, H. (2020). A conceptual study of metaphorical illustration applied for hellfire in Qur'anic text. Journal of Islamic and Religious Studies, 5(1), 45–64.
- Nguyen, L. D. A. (2023). Conceptual metaphor “Media is fire”. Proceedings of the AsiaCALL International Conference, PAIC, 64–74.
- Pitolina, N., & Kuzmichenko, A. (2020). Evolution of fire conceptual metaphor as unit of ecological consciousness. Trong Digital Future: Economic Growth, Social Adaptation, and Technological Perspectives (tr. 819–827). Springer.
- Rafat, M. (2022). Role of metaphors in controlling meaning-making processes: “War” and “fire” metaphors for the COVID-19 pandemic. Literature and Linguistics Journal, 1(1), 42–52.
- Santibáñez, F. (2002). The object image-schema and other dependent schemas. Atlantis, 24(2), 183–201.