Tóm tắt
Bài viết vận dụng khung lý thuyết ngôn ngữ học sinh thái (Ecolinguistics) của Arran Stibbe (2015) để phân tích cách các hiện tượng tự nhiên được cấu trúc hóa trong các truyền thuyết đương đại ở Việt Nam. Nghiên cứu tập trung vào việc khám phá các câu chuyện về ý thức hệ (Ideology) trong ngôn ngữ học sinh thái chi phối nhận thức và hành động sinh thái của cộng đồng văn hóa. Kết quả cho thấy các câu chuyện về ý thức hệ không chỉ duy trì niềm tin về sự linh thiêng của tự nhiên mà còn gắn kết ngôn ngữ với yếu tố tôn giáo, từ đó ảnh hưởng đến thái độ và hành vi sinh thái của con người. Nghiên cứu khẳng định vai trò của ngôn ngữ học sinh thái như một công cụ quan trọng trong việc nhận diện và định hình ý thức hệ sinh thái trong xã hội hiện đại.
Tài liệu tham khảo
- Dégh L. (2001), Legend and Belief: Dialectics of a Folklore Genre. Bloomington: Indiana University Press.
- Đỗ Minh Hợp, Nguyễn Kim Lai (2007), Văn hóa học, Nxb. Giáo dục.
- Hoàng Phê (2021), Từ điển Tiếng Việt, Nxb. Đà Nẵng.
- Nguyễn Thị Kim Ngân (2019), Folklore và Thời đại kỹ thuật số: Hướng đến một đánh giá toàn cảnh, Tạp chí Nghiên cứu Văn học, số 3, 76–91.
- Nguyễn Thị Kim Ngân (2024), Nghiên cứu truyền thuyết đương đại: khuynh hướng, trữ lượng và viễn cảnh, Tạp chí Khoa học Đại học Huế, số 69, 3–13.
- Nguyễn Văn Hiệp (2024), Ngôn ngữ học sinh thái (Ecolinguistics) và bước đầu khảo sát sách tiếng Việt tiểu học (bộ “Kết nối tri thức với cuộc sống”) từ quan điểm của Ngôn ngữ học sinh thái, Tạp chí Ngôn ngữ, số 6 (404), 03–17.
- Trần Ngọc Thêm (2024), Cơ sở văn hóa Việt Nam, Nxb. Đại học Quốc gia Hà Nội.
- Stibbe A. (2015), Ecolinguistics: Language, Ecology and the Stories We Live by, London: Routledge.